Dry needling bij triggerpoints: waarom die spierknobbel blijft zitten

Wat een triggerpoint is, hoe dry needling dat punt bereikt, en wat je kunt verwachten van de behandeling.

De spier die maar niet loslaat

Een triggerpoint is een verharde, pijnlijke plek in een spier die uitstraalt en de beweging beperkt. Rekken helpt niet. Masseren geeft even verlichting, maar een dag later zit de knobbel er weer. Dat komt doordat een triggerpoint een zelfonderhoudend mechanisme is: de spiervezels in dat punt trekken samen en laten niet meer los, waardoor de bloedtoevoer ter plekke stagneert en de pijnprikkel in stand blijft. Dry needling doorbreekt dat mechanisme direct: een dunne naald gaat precies in dat punt, waarna de spier een onwillekeurige samentrekking maakt, de zogenoemde local twitch response, en daarna ontspant.

Twee begrippen om te kennen

Triggerpoint: een verharde, pijnlijke plek in een spier die uitstraalt en de beweging beperkt.

Dry needling: een fysiotherapeutische techniek waarbij een dunne naald in een triggerpoint wordt geplaatst zodat een spier die niet meer loslaat weer ontspant.

Spiervezels werken in groepen. Normaal trekken ze samen als je een beweging maakt en ontspannen ze daarna weer volledig. Bij een triggerpoint lukt dat ontspannen niet meer. Een klein gebied in de spier blijft in een permanente samentrekkingstoestand: de sarcomerenketens in dat gebied verbruiken energie zonder dat er nieuwe aanvoer is, de lokale doorbloeding daalt, en afvalstoffen hopen zich op. Dat is de reden dat je die knobbel kunt voelen: het is letterlijk een bundeltje spiervezels dat vastzit.

Wat het lastig maakt, is dat een triggerpoint niet alleen pijn geeft op de plek zelf. Veel triggerpoints veroorzaken referred pain: pijn die uitstraalt naar een ander deel van het lichaam. Een triggerpoint in de schouderspier kan een schrijnend gevoel langs de arm geven. Een punt in de nekspieren kan hoofdpijn of pijn achter het oog veroorzaken. Dat uitstralingspatroon is voorspelbaar en goed beschreven in de vakliteratuur, waardoor een fysiotherapeut met kennis van het myofasciaal pijnsyndroom weet welke spier hij moet behandelen, ook als de pijn ergens anders zit.

Waarom gaat zo'n punt niet vanzelf weg? Omdat de omstandigheden die het punt in stand houden, niet veranderen door rust alleen. Je kunt een triggerpoint vergelijken met een knik in een tuinslang: de omliggende slang blijft soepel, maar op die ene plek zit de doorstroming geblokkeerd. Rekken trekt aan de slang aan beide kanten, maar de knik zelf blijft. Massage verwarmt en loost even, maar zodra je stopt, is de samentrekking terug. Wat nodig is, is een prikkel direct op het punt zelf.

Wat er in de spier gebeurt zodra de naald erin komt

Dry needling is een fysiotherapeutische techniek waarbij een dunne naald zonder medicatie of vloeistof rechtstreeks in het triggerpoint wordt gebracht. De naald is dun, vergelijkbaar met een acupunctuurnaald in formaat, maar de redenering achter de behandeling is heel anders: het gaat niet om energiebanen of meridianen, maar om spierweefsel. Meer over dat onderscheid lees je op de pagina over het verschil tussen dry needling en acupunctuur.

Zodra de naald het triggerpoint raakt, reageert de spier met een local twitch response: een korte, onwillekeurige spiertrekking. Die reactie is het doel. De twitch geeft aan dat de naald het verharde punt heeft gevonden en dat de spiervezels even volledig samentrekken. Direct daarna ontspannen ze. Die ontspanning is wat de behandeling effectief maakt: het blokkerende mechanisme wordt onderbroken, de doorbloeding wordt hersteld, en de spier kan zijn normale functie hervatten.

Wat je voelt tijdens die trekking, verschilt per persoon en per locatie. Sommigen beschrijven het als een korte, diepe kramp. Anderen merken nauwelijks iets. Meer over de sensatie tijdens en direct na de prik lees je op de pagina is dry needling pijnlijk. Wat je in de uren en dagen daarna kunt verwachten, staat op de pagina over bijwerkingen van dry needling.

Bij actieve triggerpoints, punten die continu pijn geven en uitstralen, is het gangbare richtaantal in de literatuur 3 tot 6 sessies. Dat is geen garantie, maar een realistisch vertrekpunt voor de meeste klachten. Het exacte aantal hangt af van hoe lang de klacht al bestaat, hoeveel triggerpoints er zijn, en hoe de spier reageert op de behandeling.

Welke klachten baat hebben bij deze behandeling

Triggerpoints kunnen in nagenoeg elke skeletspier ontstaan. Toch zijn er klachten waarbij ze vaker een rol spelen. Nek- en schouderklachten met uitstraling, hoofdpijn die vanuit de nekspieren komt, schouderpijn die de arm intrekt, kniepijn die vanuit de bovenbeenspieren uitstraalt, of een vastzittende rug na intensief tillen of langdurig zitten: dit zijn situaties waarin een fysiotherapeut bij Dynamico regelmatig triggerpoints aantreft als oorzaak of medeoorzaak.

Dry needling is ook regelmatig onderdeel van het hersteltraject na een sportblessure. Spieren die overbelast zijn geraakt, kunnen triggerpoints ontwikkelen die het herstel vertragen. Een sporter met aanhoudende schouderpijn had drie triggerpoints in de rotatormanchet; na drie sessies trainde hij weer pijnvrij. Triggerpoints bij rugklachten worden uitgewerkt op de pagina over dry needling bij rugklachten.

Er zijn situaties waarin dry needling niet de juiste keuze is. Als je bloedverdunners gebruikt, zwanger bent, een huidaandoening hebt op de te behandelen plek, of als er koorts is, dan is overleg met de therapeut noodzakelijk voordat er gestart wordt. Die overwegingen staan uitgebreid op de pagina over bijwerkingen en contra-indicaties. Twijfel je of het bij jouw situatie past? Dat is precies de vraag die je kunt voorleggen zonder afspraak, via het gratis inloopspreekuur.

Hoe een traject bij Dynamico eruitziet

Bij Dynamico hoef je geen verwijsbrief van de huisarts te regelen. Je kunt direct terecht, of je nu zeker weet dat je dry needling wilt of nog twijfelt. Hieronder staat hoe zo'n traject er in de praktijk uitziet.

Stap 1: herkenning en contact
Je hebt een klacht die maar niet overgaat. Je hebt al gerekt, gerust en misschien gemasseerd, maar de knobbel of de pijn blijft. Je neemt contact op met Dynamico in Rucphen of Zevenbergen, of je loopt binnen op het gratis inloopspreekuur om je klacht eerst voor te leggen zonder verplichtingen.

Stap 2: eerste afspraak en onderzoek
De fysiotherapeut beoordeelt je klacht, zoekt naar triggerpoints en bekijkt welke spieren betrokken zijn. Samen bespreken jullie wat er speelt en welke aanpak het meest logisch is. Als dry needling een optie is, legt de therapeut uit wat je kunt verwachten, inclusief de kans op een local twitch response en wat je daarna kunt voelen.

Stap 3: de behandeling
De naald gaat in het triggerpoint. De local twitch response geeft aan dat het punt gevonden is. Na de ontspanningsreactie wordt beoordeeld of er meer punten zijn of dat het bij dit ene punt blijft. Een sessie duurt bij de eerste afspraak inclusief intake doorgaans 30 tot 45 minuten.

Stap 4: herstel en vervolgbegeleiding
Na de sessie bouwt de therapeut samen met jou het verdere traject op. Dat kan aanvullende oefeningen betekenen, belastingopbouw, of een combinatie van dry needling met andere behandelingen zoals manuele therapie. Het behandelplan is afgestemd op jouw klacht en jouw herstelritme, niet op een standaardprotocol. Bij Dynamico werken meer dan 30 specialisten verdeeld over twee praktijken, en de praktijk heeft een klantbeoordeling van 9,4. Dry needling wordt uitgevoerd door fysiotherapeuten met een specialisatie in deze techniek.

Meer over de techniek zelf, los van het triggerpoint-mechanisme, lees je op de pagina wat is dry needling. Wat een traject van 3 tot 6 sessies in euro's betekent en wat je verzekering dekt, lees je op de pagina over kosten van dry needling.

Veelgestelde vragen over dry needling en triggerpoints

Wat is een triggerpoint precies, en waarom gaat het niet vanzelf weg?
Een triggerpoint is een verharde, pijnlijke plek in een spier die uitstraalt en de beweging beperkt. Het gaat niet vanzelf weg omdat de spiervezels in dat punt in een permanente samentrekkingstoestand zitten: ze verbruiken energie, de doorbloeding stagneert, en de pijnprikkel blijft actief. Rekken en masseren geven tijdelijk verlichting maar doorbreken het onderliggende mechanisme niet.

Hoe werkt dry needling op een triggerpoint: wat gebeurt er in de spier?
Een dunne naald gaat zonder medicatie of vloeistof rechtstreeks in het triggerpoint. De spier reageert met een local twitch response, een korte onwillekeurige samentrekking, waarna de spiervezels ontspannen. Die ontspanning herstelt de doorbloeding en doorbreekt het zelfonderhoudende mechanisme dat de klacht in stand hield.

Voor welke klachten is dry needling bij triggerpoints geschikt, en wanneer niet?
Dry needling bij triggerpoints is geschikt bij aanhoudende spierpijn met uitstraling, nek- en schouderklachten, hoofdpijn vanuit de nekspieren, kniepijn vanuit de bovenbeenspieren en herstel na sportblessures waarbij spieren overbelast zijn geraakt. De behandeling is niet verstandig als je bloedverdunners gebruikt, zwanger bent, koorts hebt of een huidaandoening hebt op de behandellocatie. Twijfel je? Leg je situatie voor op het gratis inloopspreekuur.

Hoe begin ik: heb ik een verwijsbrief nodig en hoe ziet de eerste afspraak eruit?
Je hebt geen verwijsbrief nodig. Je kunt direct contact opnemen met Dynamico in Rucphen of Zevenbergen, of eerst langskomen op het gratis inloopspreekuur zonder verplichtingen. Bij de eerste afspraak beoordeelt de fysiotherapeut je klacht, bespreekt de behandelopties en stelt samen met jou een behandelplan op.

Hoeveel sessies zijn er nodig bij een actief triggerpoint?
Het richtaantal in de literatuur bij een actief triggerpoint is 3 tot 6 sessies. Hoe lang de klacht al bestaat, hoeveel triggerpoints er zijn en hoe de spier reageert op de behandeling bepalen uiteindelijk het verloop. Na de eerste sessie en evaluatie maakt de therapeut samen met jou een realistisch plan.

Wat kun je verwachten in de uren na de behandeling?
In de 24 tot 48 uur na een sessie kun je spierpijn in de behandelde spier ervaren. Dat is een normale reactie op de local twitch response en de ontspanning die daarna volgt. Alles over nawerking en wat je kunt doen lees je op de pagina over bijwerkingen van dry needling.

Sluit jouw klacht aan bij wat je hier hebt gelezen? Kom langs bij Dynamico in Rucphen of Zevenbergen, of begin met het gratis inloopspreekuur als je eerst je situatie wilt bespreken zonder verplichtingen.